کتاب کوری ترجمه مینو مشیری

معرفی کتاب کوری

کوری یکی از شناخته‌شده‌ترین رمان‌های ژوزه ساراماگو است؛ داستانی تکان‌دهنده درباره جامعه‌ای که ناگهان با نوعی نابینایی ناشناخته و فراگیر روبه‌رو می‌شود. در این رمان، ساراماگو از یک اتفاق غیرعادی برای ساختن تصویری از رفتار انسان‌ها در شرایط فروپاشی نظم اجتماعی استفاده می‌کند؛ جایی که قوانین، نهادها و عادت‌های روزمره دیگر کارکرد سابق خود را ندارند.

رمان با «نابینایی سفید» آغاز می‌شود؛ مردی پشت چراغ قرمز ناگهان بینایی خود را از دست می‌دهد و این وضعیت به‌سرعت به دیگران سرایت می‌کند. حکومت برای جلوگیری از گسترش بیماری، گروهی از نابینایان را در ساختمانی قرنطینه می‌کند، اما با از میان رفتن نظم معمول، فضای قرنطینه به صحنه‌ای برای آشکار شدن ترس، خشونت، خودخواهی و در عین حال همدلی و فداکاری تبدیل می‌شود.

ساراماگو در این اثر نام بیشتر شخصیت‌ها را نیز حذف می‌کند و آنها را با ویژگی‌هایی مانند «دکتر»، «همسر دکتر»، «دختر عینکی» و «پیرمرد چشم‌بندی» معرفی می‌کند. این انتخاب باعث می‌شود شخصیت‌ها بیش از آنکه افراد مشخصی در یک داستان باشند، به نمونه‌هایی از انسان در موقعیت‌های بحرانی تبدیل شوند.

خلاصه کتاب

مردی هنگام توقف پشت چراغ قرمز ناگهان بینایی خود را از دست می‌دهد. نابینایی او برخلاف نابینایی معمول، به شکل سفیدی مطلق توصیف می‌شود و خیلی زود افراد دیگری را نیز گرفتار می‌کند. دولت برای کنترل وضعیت، نخستین گروه مبتلایان را در یک آسایشگاه متروکه قرنطینه می‌کند.

در میان آنها پزشکی حضور دارد که خود نیز نابینا شده است؛ اما همسر او به دلایلی ناشناخته همچنان می‌تواند ببیند و تصمیم می‌گیرد همراه شوهرش وارد قرنطینه شود. او تنها کسی است که در میان گروه می‌تواند آنچه بر سر دیگران می‌آید ببیند و همین ویژگی، او را به شاهد اصلی فروپاشی تدریجی نظم تبدیل می‌کند.

شرایط قرنطینه به‌سرعت دشوار می‌شود. کمبود غذا، ترس، بی‌اعتمادی و درگیری میان گروه‌های مختلف، روابط انسانی را دگرگون می‌کند. در ادامه، نابینایی از محدوده قرنطینه فراتر می‌رود و تمام شهر را دربرمی‌گیرد. جامعه‌ای که زمانی بر پایه قوانین و نظم اداری کار می‌کرد، اکنون باید در شرایطی کاملاً متفاوت به زندگی ادامه دهد.

در چنین وضعیتی، رمان پرسش‌هایی درباره تمدن، اخلاق و مسئولیت فردی مطرح می‌کند: وقتی نظارت اجتماعی و قواعد معمول از میان بروند، انسان چگونه رفتار خواهد کرد؟ چه چیزی مانع تبدیل شدن جامعه به میدان خشونت می‌شود؟ و آیا دیدن با چشم، لزوماً به معنای دیدن حقیقت است؟

مشخصات کتاب

در یک نگاه

راهنمای مطالعه

این کتاب مناسب شماست اگر…

• به رمان‌هایی علاقه دارید که یک موقعیت غیرعادی را برای بررسی رفتار انسان به کار می‌گیرند.
• از داستان‌های اجتماعی و تمثیلی با فضای تیره و جدی لذت می‌برید.
• به موضوعاتی مانند اخلاق، قدرت، خشونت و مسئولیت فردی علاقه‌مندید.
• رمان‌هایی را می‌پسندید که بعد از پایان داستان نیز پرسش‌هایی درباره جامعه و انسان در ذهن باقی می‌گذارند.
• به آثار ژوزه ساراماگو و ادبیات پرتغالی علاقه دارید.

درباره نویسنده

ژوزه ساراماگو، نویسنده پرتغالی، از مهم‌ترین چهره‌های ادبیات معاصر پرتغال و یکی از نویسندگان برجسته قرن بیستم بود. آثار او اغلب با موقعیت‌هایی غیرواقعی یا تمثیلی آغاز می‌شوند و از دل آنها مسائل اخلاقی، اجتماعی و سیاسی را بررسی می‌کنند. سبک روایی او نیز ویژگی‌های خاصی دارد؛ از جمله جمله‌های بلند، نشانه‌گذاری متفاوت در گفت‌وگوها و فاصله گرفتن از نام‌گذاری معمول شخصیت‌ها.

ساراماگو در سال 1998 جایزه نوبل ادبیات را دریافت کرد. کوری که در سال 1995 منتشر شد، از مشهورترین آثار او و یکی از مهم‌ترین نمونه‌های رویکرد تمثیلی او به مسائل انسانی و اجتماعی است.

کتاب‌های مشابه

چند نکته درباره کتاب کوری

کوری درباره چیست؟

کوری داستان شیوع ناگهانی نوعی نابینایی ناشناخته است که به‌تدریج تمام جامعه را دربرمی‌گیرد. ساراماگو از این موقعیت برای بررسی رفتار انسان‌ها و مسئله اخلاق در شرایط فروپاشی نظم اجتماعی استفاده می‌کند.

چرا بیشتر شخصیت‌های کوری نام ندارند؟

ساراماگو بیشتر شخصیت‌ها را با ویژگی یا نقششان معرفی می‌کند؛ مانند دکتر، همسر دکتر یا دختر عینکی. این شیوه باعث می‌شود شخصیت‌ها از هویت فردی معمول فاصله بگیرند و بیشتر نماینده انسان‌هایی در یک موقعیت بحرانی باشند.

آیا کوری یک رمان صرفاً درباره نابینایی است؟

خیر. نابینایی در رمان یک وضعیت داستانی و تمثیلی است که ساراماگو از طریق آن موضوعاتی مانند اخلاق، قدرت، خشونت، همبستگی و مسئولیت انسان در برابر دیگران را بررسی می‌کند.