کتاب چوب بدستهای ورزیل اثر غلامحسین ساعدی

معرفی کتاب چوب‌به‌دست‌های ورزیل

چوب‌به‌دست‌های ورزیل نمایشنامه‌ای از غلامحسین ساعدی است که نخستین بار در سال ۱۳۴۴ منتشر شد و در همان سال نیز روی صحنه رفت. داستان در روستای ورزیل اتفاق می‌افتد؛ جایی که حمله گرازها زندگی و محصول مردم را به خطر انداخته و روستاییان برای مقابله با این مشکل به فکر استخدام شکارچی می‌افتند.

اما مسئله خیلی زود از گرازها فراتر می‌رود. شکارچیانی که قرار است روستاییان را نجات دهند، خود به عاملی تازه برای تهدید و سلطه تبدیل می‌شوند. به این ترتیب، ساعدی یک موقعیت ساده و روستایی را به نمایشی تمثیلی درباره ترس، وابستگی، قدرت و پیامدهای سپردن اختیار به نیرویی بیرونی تبدیل می‌کند.

اهمیت نمایشنامه فقط در مضمون سیاسی آن نیست؛ فضای روستا، زبان شخصیت‌ها و موقعیت‌های طنزآمیز و تلخ، در کنار ساختار تمثیلی اثر، تصویری از جامعه‌ای می‌سازد که برای حل یک بحران، ناخواسته بحران دیگری را وارد زندگی خود می‌کند.

خلاصه کتاب چوب‌به‌دست‌های ورزیل

در روستای ورزیل، گرازها به زمین‌های کشاورزی حمله می‌کنند و محصول مردم را از بین می‌برند. یکی از روستاییان، محرّم، پس از نابودی زمینش عملاً چیزی برای دفاع کردن ندارد، در حالی که دیگر اهالی هرکدام چوبی در دست گرفته‌اند و آماده مقابله با گرازها هستند.

روستاییان سرانجام تصمیم می‌گیرند برای از بین بردن گرازها شکارچی استخدام کنند. ورود شکارچیان در ابتدا راه‌حلی برای مشکل به نظر می‌رسد، اما حضور آنها به‌تدریج شکل دیگری پیدا می‌کند. کسانی که قرار بود از روستا محافظت کنند، خود به نیرویی تبدیل می‌شوند که زندگی و امنیت اهالی را تهدید می‌کند.

از همین نقطه، نمایشنامه از یک داستان درباره گرازها و یک روستای گرفتار، به روایتی درباره سازوکار قدرت و وابستگی تبدیل می‌شود. چوب‌هایی که در دست اهالی هستند نیز معنایی فراتر از یک وسیله دفاعی پیدا می‌کنند و به بخشی از تصویر روستاییانی تبدیل می‌شوند که می‌خواهند از زمین و زندگی خود محافظت کنند.

مشخصات کتاب چوب‌به‌دست‌های ورزیل

در یک نگاه

راهنمای مطالعه

نمایشنامه را می‌توان در دو سطح خواند: در سطح نخست، با داستان روستاییانی روبه‌رو هستیم که برای مقابله با گرازها راه‌حلی پیدا می‌کنند؛ در سطح دوم، رفتار شخصیت‌ها و تغییر تدریجی مناسبات قدرت اهمیت پیدا می‌کند. توجه به این دو سطح باعث می‌شود نمایشنامه فقط به یک داستان درباره روستاییان و گرازها محدود نشود.

این کتاب مناسب شماست اگر…

• به نمایشنامه‌های ایرانی و ادبیات نمایشی معاصر علاقه دارید.
• از آثار تمثیلی و چندلایه لذت می‌برید.
• به نمایشنامه‌هایی درباره قدرت، ترس و مناسبات اجتماعی علاقه دارید.
• می‌خواهید یکی از آثار مهم غلامحسین ساعدی در حوزه نمایشنامه‌نویسی را بخوانید.
• به ادبیاتی علاقه دارید که یک موقعیت ساده را به مسئله‌ای اجتماعی و انسانی تبدیل می‌کند.

درباره نویسنده

غلامحسین ساعدی (۱۳۱۴–۱۳۶۴)، نویسنده، نمایشنامه‌نویس و پزشک ایرانی بود که با نام مستعار گوهر مراد نیز می‌نوشت. او از نویسندگان پرکار ادبیات داستانی و نمایشی ایران در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ بود و نمایشنامه‌هایی مانند چوب‌به‌دست‌های ورزیل، آی باکلاه، آی بی‌کلاه، پرواربندان و دیکته و زاویه را نوشت.

در کنار نمایشنامه‌نویسی، ساعدی داستان‌های متعددی نیز منتشر کرد که عزاداران بیل، دندیل، ترس و لرز و توپ از شناخته‌شده‌ترین آنها هستند. چند اثر سینمایی مهم نیز بر اساس نوشته‌ها یا فیلمنامه‌های او ساخته شده‌اند؛ از جمله گاو و دایره مینا.

کتاب‌های مشابه

چند نکته درباره کتاب چوب‌به‌دست‌های ورزیل

چوب‌به‌دست‌های ورزیل چه نوع اثری است؟

چوب‌به‌دست‌های ورزیل یک نمایشنامه تمثیلی از غلامحسین ساعدی است که نخستین بار در سال ۱۳۴۴ منتشر شد و همان سال به کارگردانی جعفر والی روی صحنه رفت.

داستان چوب‌به‌دست‌های ورزیل درباره چیست؟

روستای ورزیل با حمله گرازها روبه‌رو شده و اهالی برای مقابله با آنها شکارچی استخدام می‌کنند. اما نیرویی که قرار بود مشکل را حل کند، به‌تدریج خود به تهدیدی تازه برای روستاییان تبدیل می‌شود.

چرا عنوان چوب‌به‌دست‌های ورزیل اهمیت دارد؟

چوب در نمایشنامه وسیله‌ای برای دفاع اهالی از خود و زندگی‌شان است. از سوی دیگر، تصویر روستاییانی که چوب به دست دارند، بخشی از فضای تمثیلی نمایشنامه را می‌سازد و در تقابل با نیروهایی قرار می‌گیرد که از بیرون وارد ورزیل می‌شوند.