کتاب ما دایناسور بودیم اثر شهلا زرلکی

معرفی کتاب ما دایناسور بودیم

ما دایناسور بودیم نخستین و تنها مجموعه‌داستان منتشرشده از شهلا زرلکی است؛ نویسنده و منتقد ادبی که پیش از ورود به داستان‌نویسی بیشتر به عنوان منتقد شناخته می‌شد. این مجموعه در سال ۱۳۸۹ توسط نشر چشمه منتشر شده و مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه معاصر فارسی را دربرمی‌گیرد.

داستان‌های کتاب بیشتر به روابط انسانی، تجربه‌های عاطفی و خاطرات شخصیت‌ها نزدیک می‌شوند و در بعضی از آنها فضای جنگ و خاطرات مربوط به آن نیز حضور دارد. زبان روایت در مجموع به سمت سادگی و دوری از توصیف‌های طولانی می‌رود و زرلکی تلاش می‌کند موقعیت‌های داستانی را از خلال تجربه‌های شخصی و روابط میان آدم‌ها شکل دهد.

عنوان کتاب نیز از یکی از داستان‌های مجموعه گرفته شده است. در این داستان، «دایناسور» بیشتر به عنوان استعاره‌ای برای گذشته و چیزهایی که دیگر وجود ندارند یا به تاریخ پیوسته‌اند قابل خواندن است؛ مفهومی که با حضور خاطره و گذشته در بخشی از داستان‌های مجموعه ارتباط پیدا می‌کند.

خلاصه کتاب ما دایناسور بودیم

ما دایناسور بودیم مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه است و بنابراین روایت واحدی ندارد. داستان‌ها شخصیت‌ها و موقعیت‌های مستقلی دارند، اما در بسیاری از آنها تجربه‌های عاطفی، روابط انسانی و بازگشت به گذشته نقش مهمی پیدا می‌کند.

در برخی داستان‌ها، گذشته و خاطرات شخصی به زمان حال راه پیدا می‌کنند و اتفاق‌هایی که سال‌ها پیش رخ داده‌اند، همچنان بر رابطه شخصیت‌ها با یکدیگر اثر می‌گذارند. در نتیجه، گذشته در این مجموعه صرفاً یک زمان سپری‌شده نیست؛ بلکه چیزی است که شخصیت‌ها هنوز با آن زندگی می‌کنند و گاهی ناچارند دوباره با آن روبه‌رو شوند.

یکی از داستان‌های شناخته‌شده مجموعه، «صابون گلنار» است که فضای حمام عمومی زنانه را به عنوان محیطی برای شکل‌گیری روابط و مشاهده رفتار شخصیت‌ها به کار می‌گیرد. داستان «پاپا نیکلا» نیز از دیگر داستان‌هایی است که در معرفی‌ها و نقدهای خوانندگان مورد توجه قرار گرفته است.

خود شهلا زرلکی بعدها درباره این مجموعه گفته است که سه داستان آن را در بازخوانی‌های بعدی ضعیف‌تر می‌دانسته، اما معتقد بوده داستان‌های دیگری در مجموعه از نظر ایده و ساخت قابل دفاع‌اند. این نکته نشان می‌دهد «ما دایناسور بودیم» را می‌توان بیش از هر چیز تجربه نخست نویسنده در داستان‌نویسی دانست؛ تجربه‌ای که در کنار نقاط قوت، از نگاه خود نویسنده نیز خالی از کاستی نبوده است.

مشخصات کتاب ما دایناسور بودیم

در یک نگاه

راهنمای مطالعه

این کتاب مناسب شماست اگر…

• به داستان کوتاه معاصر فارسی علاقه دارید.
• روایت‌هایی درباره روابط عاطفی، خاطره و تجربه‌های شخصی را می‌پسندید.
• به داستان‌های کوتاه با زبان نسبتاً ساده و موقعیت‌های روزمره علاقه‌مندید.
• می‌خواهید تجربه داستان‌نویسی شهلا زرلکی را در کنار آثار انتقادی او بشناسید.
• به ادبیات داستانی زنان نویسنده ایرانی در دهه ۱۳۸۰ علاقه دارید.

درباره نویسنده

شهلا زرلکی نویسنده و منتقد ادبی ایرانی است که فعالیت ادبی خود را بیشتر با نقد ادبی آغاز کرد و بعدها مجموعه‌داستان ما دایناسور بودیم را منتشر کرد. او در نقدهایش به زبانی ساده و روایی گرایش دارد و آثار نویسندگان مختلف را از منظرهای ادبی و انسانی بررسی کرده است.

از آثار شناخته‌شده او در حوزه نقد و پژوهش می‌توان به جادوگر سرزمین سامبا درباره آثار پائولو کوئیلو، انسان‌گرای تمام‌عیار درباره آثار ژوزه ساراماگو، خلسه خاطرات درباره آثار گلی ترقی و چراغ‌ها را من روشن می‌کنم درباره آثار زویا پیرزاد اشاره کرد.

«ما دایناسور بودیم» در کارنامه او جایگاه متفاوتی دارد؛ زیرا تجربه‌ای در داستان‌نویسی است که پس از سال‌ها فعالیت در حوزه نقد شکل گرفت. خود زرلکی نیز در گفت‌وگویی درباره این مجموعه با نگاه انتقادی به داستان‌های نخستینش برگشته و بخشی از آنها را حاصل تجربه و هیجان آغازین داستان‌نویسی دانسته است.

کتاب‌های مشابه

چند نکته درباره کتاب ما دایناسور بودیم

ما دایناسور بودیم چه نوع کتابی است؟

ما دایناسور بودیم مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه شهلا زرلکی و نخستین تجربه داستان‌نویسی منتشرشده اوست.

موضوع داستان‌های ما دایناسور بودیم چیست؟

داستان‌های مجموعه بیشتر حول روابط انسانی، تجربه‌های عاطفی، خاطره و گذشته شکل می‌گیرند و در بعضی از آنها فضای جنگ و خاطرات مرتبط با آن نیز حضور دارد.

چرا نام کتاب ما دایناسور بودیم انتخاب شده است؟

عنوان کتاب از یکی از داستان‌های مجموعه گرفته شده و «دایناسور» در این داستان می‌تواند تصویری از گذشته و چیزهایی باشد که دیگر وجود ندارند و به تاریخ پیوسته‌اند؛ مفهومی که با حضور پررنگ خاطره و گذشته در مجموعه ارتباط دارد.