کتاب سه کاربرد چاقو اثر دیوید مامت

معرفی کتاب سه کاربرد چاقو

سه کاربرد چاقو نوشته دیوید مامت کتابی درباره ماهیت و کارکرد درام و یکی از آثار شناخته‌شده این نمایشنامه‌نویس آمریکایی در زمینه نظریه و نقد نمایش است. مامت در این کتاب به جای ارائه یک دستورالعمل مرحله‌به‌مرحله برای نمایشنامه‌نویسی، درباره این پرسش اساسی تأمل می‌کند که درام چگونه شکل می‌گیرد و چرا انسان به داستان و نمایش نیاز دارد.

کتاب از سه جستار اصلی تشکیل شده است که هر یک از زاویه‌ای متفاوت به سازوکار درام می‌پردازند. مامت درباره ساختار نمایش، رابطه هنر با زندگی، قدرت زبان و تخیل، مشکلات مربوط به پرده دوم، خشونت، خودسانسوری و نقش نمایش در تجربه انسانی صحبت می‌کند. در بخش پایانی نیز به خود مفهوم «سه کاربرد چاقو» می‌رسد؛ عنوانی که به حکایتی درباره سه کاربرد متفاوت یک چاقو اشاره دارد و از آن برای توضیح ماهیت دراماتیک انتخاب و کنش استفاده می‌کند.

لحن مامت در این کتاب بیشتر جستارنویسانه و استدلالی است تا دانشگاهی و خشک. او از نمونه‌هایی از ادبیات نمایشی، تراژدی، سینما و تجربه‌های روزمره استفاده می‌کند تا درباره ساختار درام و تفاوت میان درام واقعی و شکل‌های سطحی‌تر نمایش بحث کند. به همین دلیل، «سه کاربرد چاقو» هم برای نمایشنامه‌نویسان و علاقه‌مندان تئاتر و هم برای خواننده‌ای که می‌خواهد درباره سازوکار داستان و نمایش بیشتر بداند، قابل استفاده است.

خلاصه کتاب سه کاربرد چاقو

کتاب «سه کاربرد چاقو» در سه بخش اصلی تنظیم شده است. مامت در بخش نخست با عنوان «عامل سرمای باد» به ماهیت درام و عادت انسان به دراماتیک‌کردن رویدادهای زندگی می‌پردازد. از نظر او انسان برای فهم جهان، اتفاقات را در قالب رابطه علت و معلول و آغاز و پایان مرتب می‌کند و همین میل به ساختن روایت، یکی از پایه‌های درام است. در این بخش موضوعاتی مانند نمایشنامه مسئله‌محور و رابطه زندگی روزمره با درام نیز مطرح می‌شوند.

بخش دوم با عنوان «مشکلات پرده دوم» به یکی از دشوارترین قسمت‌های ساختار نمایشی اختصاص دارد. مامت درباره پیشبرد داستان، کشمکش، خشونت و مسئله خودسانسوری صحبت می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه انتخاب‌های نویسنده در مسیر پیشرفت نمایش می‌توانند ساختار و معنای اثر را تغییر دهند.

در بخش سوم، که عنوان کتاب نیز از آن گرفته شده، مامت به «سه کاربرد چاقو» می‌پردازد و بحث خود را به رابطه میان کنش، انتخاب و حقیقت در درام می‌رساند. او همچنین درباره آواز یازده شب و پایان نمایش بحث می‌کند و بار دیگر به این پرسش بازمی‌گردد که یک اثر نمایشی چگونه به نقطه پایان خود می‌رسد.

در مجموع، کتاب را می‌توان تأملی فشرده بر هنر درام‌نویسی و سازوکار نمایش دانست؛ اثری که به جای آموزش تکنیک‌های فنی به شکل یک کتاب درسی، خواننده را وادار می‌کند درباره ساختار، کنش، شخصیت و دلیل شکل‌گیری یک درام فکر کند.

مشخصات کتاب

در یک نگاه

راهنمای مطالعه

برای خواندن «سه کاربرد چاقو» بهتر است به آن مانند یک کتاب آموزشی معمول درباره نمایشنامه‌نویسی نگاه نکنیم. مامت در بسیاری از قسمت‌ها از مثال، تجربه و استدلال استفاده می‌کند و خواننده را به فکرکردن درباره ساختار درام دعوت می‌کند. آشنایی کلی با نمایشنامه و عناصر اصلی داستان می‌تواند در درک بعضی از بحث‌های کتاب کمک‌کننده باشد، اما برای شروع مطالعه ضروری نیست.

این کتاب مناسب شماست اگر…

• به نمایشنامه‌نویسی و سازوکار شکل‌گیری درام علاقه دارید.
• می‌خواهید درباره ساختار نمایش فراتر از دستورالعمل‌های فنی و فرمول‌های رایج فکر کنید.
• به نوشته‌های نظری و جستارهای ادبی درباره تئاتر علاقه‌مندید.
• نمایشنامه‌های دیوید مامت را خوانده‌اید و می‌خواهید نگاه او به هنر نمایش را بهتر بشناسید.
• به رابطه میان زندگی روزمره، روایت و میل انسان به دراماتیک‌کردن رویدادها علاقه دارید.

درباره نویسنده

دیوید مامت (David Mamet) نمایشنامه‌نویس، فیلمنامه‌نویس، کارگردان و نویسنده آمریکایی است که در سال 1947 در شیکاگو به دنیا آمد. او در حوزه‌های مختلف ادبی و نمایشی فعالیت کرده و نمایشنامه‌هایی مانند Glengarry Glen Ross، American Buffalo، Oleanna و Speed-the-Plow را نوشته است. مامت همچنین در سینما به عنوان فیلمنامه‌نویس و کارگردان فعالیت داشته است.

مامت در آثار نظری خود نیز عمدتاً از منظر یک نمایشنامه‌نویس به هنر نگاه می‌کند. «سه کاربرد چاقو» نخستین بار در سال 1998 با عنوان کامل Three Uses of the Knife: On the Nature and Purpose of Drama منتشر شد و در سه جستار به ماهیت و هدف درام پرداخت.

کتاب‌های مشابه

چند نکته درباره کتاب سه کاربرد چاقو

«سه کاربرد چاقو» درباره چیست؟

این کتاب مجموعه‌ای از سه جستار درباره ماهیت و هدف درام است. دیوید مامت در آن درباره ساختار نمایش، کنش، زبان، مشکلات پرده دوم، خشونت، خودسانسوری و پایان‌بندی اثر نمایشی صحبت می‌کند.

آیا «سه کاربرد چاقو» یک کتاب آموزشی برای نمایشنامه‌نویسی است؟

کتاب را می‌توان برای مطالعه درباره نمایشنامه‌نویسی و ساختار درام به کار برد، اما شکل آن بیشتر جستارنویسانه و تحلیلی است تا یک کتاب آموزشی مرحله‌به‌مرحله. مامت بیشتر درباره منطق و ماهیت درام بحث می‌کند تا اینکه دستورالعملی ثابت برای نوشتن نمایشنامه ارائه دهد.

عنوان «سه کاربرد چاقو» چه ارتباطی با محتوای کتاب دارد؟

عنوان کتاب از بخشی در جستار سوم گرفته شده است که در آن مامت از حکایتی درباره سه کاربرد یک چاقو استفاده می‌کند. این مثال به بحث او درباره کنش، انتخاب و منطق دراماتیک پیوند می‌خورد و به عنوان کتاب شکل می‌دهد.