معرفی کتاب ساندویچ مخلوط
ساندویچ مخلوط نوشته رضا دانشور یک نمایشنامه کوتاه است که از تجربه‌های نمایشی این نویسنده در دوره اقامتش در فرانسه به شمار می‌رود. این اثر نخستین‌بار در سال ۱۹۹۲ در دانشگاه نانتر پاریس و به زبان فرانسه اجرا و ضبط ویدیویی شد و بعدها در قالب کتاب در ایران منتشر شد.
ساختار و فضای اثر به نمایشنامه‌های ابزورد نزدیک است و دانشور در آن از موقعیت‌های روزمره و زبان گفت‌وگو برای ساختن فضایی نامتعارف و گاه طنزآمیز استفاده می‌کند. عنوان نمایشنامه نیز از همین جهان روزمره و ملموس گرفته شده و در متن، «ساندویچ مخلوط» تنها یک نام ساده برای یک خوراکی نیست، بلکه بخشی از فضای زندگی شخصیت‌ها و جهان نمایشی اثر را شکل می‌دهد.
اهمیت «ساندویچ مخلوط» تا حدی در سابقه اجرایی آن نیز دیده می‌شود؛ نمایشنامه پیش از انتشار کتابی، در فرانسه به صحنه رفت و ضبط شد و بعدها در ایران در دسترس خوانندگان قرار گرفت. این سابقه، اثر را در میان نوشته‌های نمایشی رضا دانشور، به‌ویژه آثار دوره مهاجرت او، قرار می‌دهد.
خلاصه کتاب ساندویچ مخلوط
«ساندویچ مخلوط» نمایشنامه‌ای کوتاه است که به جای تکیه بر یک روایت پرحادثه، موقعیت نمایشی و گفت‌وگو را در مرکز قرار می‌دهد. فضای اثر از دل موقعیت‌های معمول زندگی روزمره شکل می‌گیرد، اما رفتار شخصیت‌ها و گفت‌وگوهایشان به‌تدریج وجهی نامتعارف و طنزآمیز پیدا می‌کند.
یکی از ویژگی‌های این نمایشنامه، فاصله گرفتن از روایت کلاسیک و حرکت به سوی موقعیت‌هایی است که در آن گفت‌وگو، تکرار، سکوت و جزئیات ظاهراً ساده می‌توانند معنایی فراتر از ظاهر خود پیدا کنند. از این منظر، «ساندویچ مخلوط» را می‌توان متنی برای تجربه یک موقعیت نمایشی و زبانی دانست، نه صرفاً داستانی که قرار است با آغاز و میانه و پایان متعارف پیش برود.
اطلاعات منتشرشده درباره اجرای اولیه اثر نشان می‌دهد که نمایشنامه در سال ۱۹۹۲ در دانشگاه نانتر پاریس به زبان فرانسه اجرا و ضبط ویدیویی شده است. این اثر بعدها در ایران منتشر شد و در فهرست آثار نمایشی رضا دانشور قرار گرفت.
مشخصات کتاب ساندویچ مخلوط
| مشخصه | اطلاعات |
|---|---|
| نویسنده | رضا دانشور |
| ناشر | انتشارات آوانوشت |
| تاریخ چاپ | ۱۳۹۵ |
| نوبت چاپ | دوم |
| جلد | شومیز |
| قطع | رقعی |
| تعداد صفحه | ۶۸ |
| شابک | — |
| وضعیت کیفی | عالی |
در یک نگاه
| مولفه‌های اصلی | توضیح |
|---|---|
| ژانر | 🎭 نمایشنامه؛ ابزورد و موقعیت‌محور |
| موضوع اصلی | 🍽️ زندگی روزمره و موقعیت‌های نامتعارف انسانی |
| درون‌مایه‌ها | 🌀 بیگانگی، روزمرگی، ارتباط انسانی و طنز موقعیت |
| فضای کتاب | 🌫️ ساده، روزمره، نامتعارف و گاه طنزآمیز |
| ویژگی برجسته | ✨ سابقه اجرای اثر به زبان فرانسه پیش از انتشار آن در قالب کتاب و استفاده از موقعیت‌های روزمره برای ساختن یک فضای نمایشی متفاوت |
راهنمای مطالعه
| شاخص | ارزیابی | توضیح |
|---|---|---|
| دشواری مطالعه | ★★★☆☆ | حجم اثر کم است و متن نمایشی سریع خوانده می‌شود، اما شیوه غیرمتعارف پرداخت موقعیت‌ها ممکن است نیازمند توجه بیشتری باشد. |
| پیچیدگی مفهومی | ★★★☆☆ | بخشی از معنای اثر از موقعیت، گفت‌وگو و فضای نمایشی آن به دست می‌آید. |
| اهمیت توجه به دیالوگ | ★★★★☆ | در نمایشنامه‌های موقعیت‌محور، لحن، مکث، تکرار و جابه‌جایی گفت‌وگوها اهمیت زیادی دارد. |
| زمان تقریبی مطالعه | حدود ۱ تا ۲ ساعت | حجم کتاب کم است و می‌توان آن را در یک یا دو نشست کوتاه خواند. |
این کتاب مناسب شماست اگر…
- به نمایشنامه‌های کوتاه و متفاوت علاقه دارید.
- نمایشنامه‌های ابزورد و موقعیت‌محور را می‌پسندید.
- به آثار رضا دانشور و ادبیات داستانی و نمایشی دوره مهاجرت او علاقه‌مندید.
- ترجیح می‌دهید نمایشنامه‌ای را بخوانید که بیشتر بر موقعیت، گفت‌وگو و فضای اجرا تکیه دارد تا یک داستان پرحادثه.
- به تجربه‌های متفاوت در نمایشنامه‌نویسی معاصر فارسی علاقه دارید.
درباره نویسنده
رضا دانشور نویسنده و نمایشنامه‌نویس ایرانی بود که در سال ۱۳۲۶ در مشهد متولد شد. او فعالیت ادبی خود را با داستان کوتاه آغاز کرد و بعدها با آثاری مانند «نماز میت»، «محبوبه و آل» و «خسرو خوبان» شناخته شد.
دانشور پس از انقلاب از ایران خارج شد و بخش مهمی از زندگی خود را در فرانسه گذراند. در کنار داستان‌نویسی، نمایشنامه نیز می‌نوشت و «ساندویچ مخلوط»، «مسافر هیچ‌کجا» و «رام‌رودی‌ها» در میان آثار نمایشی او قرار دارند. او در سال ۱۳۹۴ در پاریس درگذشت.
«ساندویچ مخلوط» از جمله آثاری است که پیوند میان فعالیت ادبی دانشور و تجربه زندگی و کار فرهنگی او در خارج از ایران را نشان می‌دهد. این نمایشنامه در سال ۱۹۹۲ در فرانسه اجرا شده بود و سال‌ها بعد در ایران در قالب کتاب منتشر شد.
کتابهای مشابه
| کتاب | نویسنده | وجه شباهت |
|---|---|---|
| مسافر هیچ‌کجا | رضا دانشور | نمایشنامه‌ای دیگر از رضا دانشور که به دوره فعالیت نمایشی او در خارج از ایران مربوط می‌شود. |
| آلفرد | رضا دانشور | از دیگر آثار نمایشی دانشور که در دوره فعالیت او در آمریکا نیز به صحنه رفت. |
| کرگدن (Rhinocéros) | اوژن یونسکو | استفاده از موقعیت‌های نامتعارف و فاصله گرفتن از روایت واقع‌گرایانه در نمایشنامه. |
| در انتظار گودو (En attendant Godot) | ساموئل بکت | تکیه بر گفت‌وگو، موقعیت و تکرار و فاصله گرفتن از الگوی کلاسیک روایت نمایشی. |
چند نکته درباره کتاب ساندویچ مخلوط
ساندویچ مخلوط چه نوع اثری است؟
«ساندویچ مخلوط» یک نمایشنامه کوتاه از رضا دانشور است که در ساختار و فضای آن می‌توان نشانه‌هایی از نمایشنامه ابزورد و تئاتر موقعیت‌محور دید.
ساندویچ مخلوط نخستین بار کجا اجرا شد؟
این نمایشنامه نخستین‌بار در سال ۱۹۹۲ در دانشگاه نانتر پاریس و به زبان فرانسه اجرا و ضبط ویدیویی شد. بعدها اثر در ایران به شکل کتاب منتشر شد.
ساندویچ مخلوط چه جایگاهی در آثار رضا دانشور دارد؟
این اثر یکی از نمایشنامه‌های رضا دانشور است و در کنار آثاری مانند «مسافر هیچ‌کجا» و «رام‌رودی‌ها» در کارنامه نمایشی او قرار می‌گیرد. سابقه اجرای آن در فرانسه نیز آن را به تجربه‌های ادبی و نمایشی دوره مهاجرت دانشور پیوند می‌دهد.
تجربه ای ثبت نشده
هنوز هیچ تجربه خریدی برای این محصول ثبت نشده است
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.