کتاب درباره ی مادرم اثر طاهر بن جلون

معرفی کتاب درباره‌ی مادرم

درباره‌ی مادرم رمانی از طاهر بن جلون است که از تجربه شخصی نویسنده در ماه‌های پایانی زندگی مادرش شکل گرفته است. مادر که حافظه‌اش به‌تدریج دچار اختلال شده، در واپسین سال‌های زندگی دوباره به دوران کودکی و جوانی خود بازمی‌گردد و خاطراتی را برای پسرش بازگو می‌کند؛ خاطراتی که به نویسنده امکان می‌دهد زندگی‌ای را که بخش زیادی از آن را نمی‌شناخته، دوباره کشف کند.

بن جلون از خلال گفت‌وگوها، خاطرات پراکنده و سکوت‌های مادر، تصویری از زندگی او و فضای اجتماعی فاس در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ می‌سازد. بنابراین کتاب فقط روایتی درباره یک مادر نیست؛ بازسازی بخشی از یک گذشته خانوادگی و فرهنگی نیز هست؛ گذشته‌ای که با نزدیک شدن مادر به پایان زندگی، برای نخستین بار فرصت بیان پیدا می‌کند.

خلاصه کتاب درباره‌ی مادرم

راوی در ماه‌های پایانی زندگی مادرش، در کنار اوست و شاهد تغییرات حافظه و ذهن اوست. مادر گاهی در زمان حال حضور دارد و گاهی به سال‌های دور بازمی‌گردد؛ به کودکی، جوانی و دوران ازدواجش. خاطرات او پیوسته میان آدم‌هایی که هنوز زنده‌اند و کسانی که سال‌هاست از دنیا رفته‌اند در رفت‌وآمد است.

همین خاطرات پراکنده به راوی اجازه می‌دهد زندگی مادرش را از زاویه‌ای تازه ببیند. او درمی‌یابد که زنی که در تمام این سال‌ها او را به عنوان مادر می‌شناخته، پیش از مادر بودن، دختری جوان با آرزوها، شادی‌ها، ترس‌ها و ناکامی‌های خودش بوده است. بن جلون از همین فاصله میان تصویری که فرزند از مادر دارد و زندگی‌ای که مادر پیش از تولد فرزند داشته، بخش مهمی از روایت را می‌سازد.

بخش مهمی از خاطرات مادر به فاس و زندگی در مدینه قدیمی این شهر در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ مربوط می‌شود. روایت او به تدریج تصویری از خانواده، سنت‌ها، روابط انسانی و محدودیت‌هایی که بر زندگی زنان وجود داشته ارائه می‌کند. راوی باید از میان گفته‌های گاه نامنظم مادر، گذشته او را بازسازی کند و در مواردی حتی سکوت‌هایش را تفسیر کند.

به این ترتیب، کتاب همزمان روایت یک رابطه مادر و پسر، بازسازی یک زندگی فراموش‌شده و تأملی درباره حافظه است. بیماری و از دست رفتن تدریجی حافظه، paradoxically باعث می‌شود بخش‌هایی از گذشته مادر که تا آن زمان ناگفته مانده بودند، برای نخستین بار به زبان بیایند.

مشخصات کتاب

در یک نگاه

راهنمای مطالعه

روایت کتاب بر پایه خاطراتی شکل گرفته که همیشه منظم و خطی نیستند. بنابراین بهتر است به جای انتظار برای یک داستان کلاسیک با پیرنگ پرحادثه، به تدریج قطعات زندگی مادر را کنار هم قرار دهید. تغییرات حافظه، جابه‌جایی زمانی و بازگشت مداوم به گذشته بخشی از ساختار روایت هستند.

این کتاب مناسب شماست اگر…

• به رمان‌های خانوادگی و روایت‌های عاطفی علاقه دارید.
• داستان‌هایی درباره رابطه والدین و فرزندان برایتان جذاب است.
• به موضوع حافظه و تأثیر آن بر هویت و روایت زندگی علاقه‌مندید.
• از ادبیاتی که زندگی شخصی را با تاریخ و فرهنگ یک جامعه پیوند می‌دهد لذت می‌برید.
• به ادبیات فرانسوی‌زبان و آثار طاهر بن جلون علاقه دارید.

درباره نویسنده

طاهر بن جلون نویسنده و شاعر مراکشیِ فرانسوی‌زبان است که در سال ۱۹۴۴ در فاس به دنیا آمد. بخش مهمی از آثار او به تجربه‌های انسانی و اجتماعی در مراکش و جهان مهاجران، هویت، خانواده، زنان و رابطه سنت و زندگی مدرن می‌پردازد.

بن جلون در کنار رمان‌نویسی، شعر، مقاله و نقد نیز نوشته است. از آثار شناخته‌شده او می‌توان به بچه ریگ و شب مقدس اشاره کرد. شب مقدس در سال ۱۹۸۷ جایزه گنکور را دریافت کرد. در درباره‌ی مادرم نیز فاس و خاطرات یک نسل از جامعه مراکش به بخش مهمی از جهان داستان تبدیل می‌شوند.

کتاب‌های مشابه

چند نکته درباره کتاب درباره‌ی مادرم

موضوع اصلی کتاب درباره‌ی مادرم چیست؟

کتاب درباره رابطه یک پسر با مادرش در واپسین ماه‌های زندگی اوست، اما در کنار این رابطه به حافظه، پیری، هویت و بازسازی گذشته خانوادگی نیز می‌پردازد.

داستان کتاب درباره‌ی مادرم در چه دوره‌ای می‌گذرد؟

روایت در زمان حالِ واپسین ماه‌های زندگی مادر شکل می‌گیرد، اما بخش مهمی از آن از طریق خاطرات او به فاس و مدینه قدیمی این شهر در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ بازمی‌گردد.

آیا درباره‌ی مادرم یک زندگی‌نامه واقعی است؟

کتاب بر تجربه و خاطرات واقعی نویسنده از مادرش بنا شده، اما خود بن جلون آن را رمان معرفی کرده است. او از قطعات خاطرات مادر برای بازسازی زندگی او استفاده می‌کند و در جاهایی ناچار است احساسات و سکوت‌های او را از نو تفسیر کند؛ بنابراین اثر را نمی‌توان صرفاً یک زندگی‌نامه مستند دانست.