کتاب جنگ های دریای سرخ در آستانه ظهور اسلام اثر گلن باورساک

معرفی کتاب جنگ‌های دریای سرخ در آستانه ظهور اسلام

جنگ‌های دریای سرخ در آستانه ظهور اسلام ترجمه فارسی کتاب The Throne of Adulis: Red Sea Wars on the Eve of Islam نوشته گلن وارن باورساک است؛ پژوهشی تاریخی درباره منطقه دریای سرخ و جنوب عربستان در اواخر دوران باستان و تحولات سیاسی و نظامی‌ای که در سده ششم میلادی این منطقه را تحت تأثیر قرار دادند.

نقطه آغاز پژوهش باورساک، تخت سنگی آدولیس در بندر آدولیس در ساحل دریای سرخ است؛ اثری که اطلاعاتی مهم درباره پادشاهی آکسوم و روابط آن با سرزمین‌های پیرامون دریای سرخ در اختیار مورخان قرار می‌دهد. نویسنده با کنار هم گذاشتن شواهد تاریخی، متون باقی‌مانده و یافته‌های باستان‌شناختی، رویدادهایی را بازسازی می‌کند که در نهایت به درگیری میان آکسوم مسیحی و پادشاهی حِمیَر در جنوب عربستان انجامید.

اهمیت کتاب فقط در شرح یک جنگ منطقه‌ای نیست. درگیری‌های جنوب عربستان پای قدرت‌های بزرگ‌تری مانند امپراتوری بیزانس و شاهنشاهی ساسانی را نیز به منطقه باز کرد و به بخشی از رقابت گسترده‌تر میان این دو قدرت تبدیل شد. باورساک از همین مسیر به شرایط سیاسی و مذهبی منطقه در آستانه ظهور اسلام می‌پردازد.

خلاصه کتاب جنگ‌های دریای سرخ در آستانه ظهور اسلام

کتاب از جهان دریای سرخ در اواخر دوران باستان آغاز می‌کند؛ منطقه‌ای که در آن آکسوم در شرق آفریقا به قدرتی مهم تبدیل شده بود و در سوی دیگر دریای سرخ، پادشاهی حِمیَر در جنوب عربستان حضور داشت. گسترش مسیحیت در آکسوم و رواج یهودیت در حِمیَر، به یکی از زمینه‌های مهم تنش‌های سیاسی و مذهبی منطقه تبدیل شد.

یکی از نقاط عطف روایت، سرکوب مسیحیان نجران به دست یوسف ذونواس، فرمانروای یهودی حِمیَر، است. این رویداد زمینه مداخله پادشاه آکسوم، کالب، در جنوب عربستان را فراهم کرد. نیروهای آکسوم از دریای سرخ عبور کردند و در سال ۵۲۵ میلادی به حِمیَر حمله کردند؛ رویدادی که توازن قدرت در جنوب عربستان را دگرگون ساخت.

اما این درگیری به یک جنگ محلی محدود نماند. رقابت میان بیزانس و ساسانیان، که هر دو به دنبال گسترش نفوذ خود در منطقه بودند، به تحولات دریای سرخ و شبه‌جزیره عربستان نیز پیوند خورد. از این منظر، کتاب نشان می‌دهد که منطقه‌ای که گاهی در روایت‌های ساده‌شده از تاریخ پیش از اسلام حاشیه‌ای به نظر می‌رسد، در واقع محل برخورد چند قدرت سیاسی، مذهبی و اقتصادی بوده است.

در بخش پایانی، باورساک این تحولات را در ارتباط با دگرگونی‌های بزرگ‌تر قرن هفتم میلادی بررسی می‌کند. ظهور اسلام در جهانی رخ داد که در نتیجه رقابت‌های طولانی بیزانس و ساسانیان و تغییر موازنه قدرت در خاورمیانه، شرایط سیاسی تازه‌ای پیدا کرده بود. نویسنده از این زمینه برای روشن‌تر کردن بخشی از شرایطی استفاده می‌کند که به ظهور اسلام و سپس تغییر ساختار قدرت در منطقه انجامید.

مشخصات کتاب جنگ‌های دریای سرخ در آستانه ظهور اسلام

در یک نگاه

راهنمای مطالعه

این کتاب مناسب شماست اگر…

• به تاریخ خاورمیانه پیش از ظهور اسلام علاقه دارید.
• می‌خواهید درباره آکسوم، حِمیَر و تحولات جنوب عربستان بیشتر بدانید.
• به رابطه میان جنگ‌های منطقه‌ای و رقابت امپراتوری‌های بزرگ علاقه‌مندید.
• تاریخ ظهور اسلام را در بستر سیاسی و ژئوپلیتیکی گسترده‌تر آن دنبال می‌کنید.
• به تاریخ اواخر دوران باستان و موضوعاتی علاقه دارید که در روایت‌های عمومی تاریخ کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند.

درباره نویسنده

گلن وارن باورساک مورخ آمریکایی و پژوهشگر تاریخ باستان و اواخر دوران باستان است. حوزه پژوهشی او بخش‌هایی از جهان مدیترانه، خاور نزدیک و تاریخ امپراتوری روم را دربرمی‌گیرد و در آثارش بارها به ارتباط میان جهان مدیترانه و خاورمیانه در دوره باستان پرداخته است. او استاد بازنشسته تاریخ باستان در مؤسسه مطالعات پیشرفته پرینستون است.

در «جنگ‌های دریای سرخ در آستانه ظهور اسلام»، باورساک توجه خود را به منطقه‌ای معطوف می‌کند که معمولاً در روایت‌های کلی تاریخ اواخر دوران باستان کمتر دیده می‌شود. او با استفاده از منابع مکتوب و شواهد باستان‌شناختی، تلاش می‌کند ارتباط میان رویدادهای جنوب عربستان، آکسوم و رقابت قدرت‌های بزرگ‌تر را بازسازی کند.

کتاب‌های مشابه

چند نکته درباره کتاب جنگ‌های دریای سرخ در آستانه ظهور اسلام

موضوع اصلی کتاب جنگ‌های دریای سرخ در آستانه ظهور اسلام چیست؟

کتاب به درگیری‌ها و رقابت‌های سیاسی و مذهبی در جنوب عربستان و منطقه دریای سرخ در اواخر دوران باستان می‌پردازد و آنها را در ارتباط با نقش آکسوم، بیزانس و ساسانیان بررسی می‌کند.

چرا آدولیس در این کتاب اهمیت دارد؟

آدولیس بندری در ساحل دریای سرخ و یکی از نقاط مهم پادشاهی آکسوم بود. تخت سنگی مشهور آدولیس و نوشته مرتبط با آن، یکی از منابعی است که باورساک برای بازسازی تاریخ این منطقه مورد توجه قرار می‌دهد.

کتاب چه ارتباطی با ظهور اسلام دارد؟

موضوع کتاب مستقیماً تاریخ پیدایش اسلام نیست، بلکه شرایط سیاسی و نظامی منطقه در سده‌های منتهی به ظهور اسلام را بررسی می‌کند. نویسنده نشان می‌دهد که رقابت‌های بیزانس و ساسانیان و تحولات جنوب عربستان بخشی از زمینه تاریخی گسترده‌تری بودند که جهان خاورمیانه را در آستانه قرن هفتم میلادی شکل دادند.