کتاب ژوزف و ماریا اثر پتر تورینی

معرفی کتاب ژوزف و ماریا

ژوزف و ماریا نمایشنامه‌ای از پتر تورینی، نمایشنامه‌نویس اتریشی، است که نخستین بار در سال 1980 روی صحنه رفت. این اثر یک نمایشنامه دونفره است که بخش عمده آن در شب کریسمس و در فضای یک فروشگاه بزرگ و تعطیل‌شده می‌گذرد؛ جایی که ژوزف، نگهبان شب، و ماریا، نظافتچی فروشگاه، به‌طور اتفاقی با یکدیگر روبه‌رو می‌شوند.

هر دو شخصیت از زندگی و مناسبات اجتماعی خود فاصله گرفته‌اند. ژوزف و ماریا با وجود رسیدن به سن بازنشستگی همچنان کار می‌کنند؛ یکی برای بهبود وضعیت مالی و دیگری برای فرار از تنهایی. گفت‌وگوی آنها در طول یک شب، به‌تدریج از صحبت‌های معمولی فراتر می‌رود و به گذشته، شکست‌ها، آرزوها، خاطرات و امیدهای برآورده‌نشده‌شان می‌رسد.

تورینی در این نمایشنامه به جای آنکه داستانی پرحادثه بسازد، از یک موقعیت ساده و محدود برای نزدیک‌شدن به زندگی دو انسان تنها استفاده می‌کند. فضای بسته فروشگاه، خلوت شب کریسمس و حضور تنها دو شخصیت، باعث می‌شود دیالوگ‌ها و رابطه میان آنها نقش اصلی را در پیشبرد نمایش داشته باشند. خود تورینی نیز تأکید کرده است که قصدش نوشتن نمایشنامه‌ای «درباره» سالمندان نبوده، بلکه می‌خواسته داستان‌ها و خاطرات آنها را به یک موقعیت نمایشی تبدیل کند.

خلاصه کتاب ژوزف و ماریا

داستان در شب کریسمس و در یک فروشگاه بزرگ می‌گذرد؛ زمانی که فروشگاه تعطیل شده و بیشتر کارکنان آنجا را ترک کرده‌اند. ماریا، نظافتچی فروشگاه، شیفت شب خود را آغاز می‌کند و ژوزف، نگهبان شب، مشغول انجام وظیفه است.

این دو در ابتدا غریبه‌اند و گفت‌وگویشان با فاصله و احتیاط آغاز می‌شود. اما سکوت و خلوت فضای فروشگاه، فرصت بیشتری برای صحبت‌کردن ایجاد می‌کند. آنها کم‌کم درباره زندگی شخصی، گذشته، مشکلات، خانواده، تنهایی و آرزوهایی که زمانی داشته‌اند صحبت می‌کنند.

در پس این گفت‌وگوها، تصویر دو انسان سالخورده و تنها شکل می‌گیرد که هر کدام به شکلی با طردشدگی و بی‌اعتنایی محیط اطراف خود مواجه شده‌اند. ژوزف و ماریا در جریان همین گفت‌وگو، از بیگانگی اولیه فاصله می‌گیرند و نوعی اعتماد و همدلی میانشان شکل می‌گیرد.

اهمیت نمایشنامه بیش از آنکه در یک اتفاق بیرونی باشد، در همین تغییر رابطه میان دو شخصیت است؛ دو انسانی که در یک شب، برای مدتی کوتاه، کسی را پیدا می‌کنند که می‌تواند بخشی از حرف‌ها و خاطرات آنها را بشنود.

مشخصات کتاب

در یک نگاه

راهنمای مطالعه

این نمایشنامه از آثاری است که بیشتر از داستان‌پردازی و حادثه، بر دیالوگ و شخصیت‌پردازی تکیه دارد. خواندن آن با توجه به لحن گفت‌وگوها و تغییر تدریجی رابطه میان ژوزف و ماریا، تصویر روشن‌تری از ساختار اثر به دست می‌دهد.

این کتاب مناسب شماست اگر…

• به نمایشنامه‌های کوتاه و شخصیت‌محور علاقه دارید.
• نمایشنامه‌هایی با تعداد شخصیت‌های محدود و تمرکز بر دیالوگ را می‌پسندید.
• به موضوعاتی مانند تنهایی، سالمندی، طردشدگی و نیاز انسان به ارتباط با دیگران علاقه‌مندید.
• از آثاری استقبال می‌کنید که یک موقعیت ساده را به بستری برای بازگویی گذشته و زندگی شخصیت‌ها تبدیل می‌کنند.
• به تئاتر معاصر اتریش و نمایشنامه‌های اروپایی علاقه دارید.

درباره نویسنده

پتر تورینی (Peter Turrini) نمایشنامه‌نویس و نویسنده اتریشی متولد 1944 است. بخش مهمی از کارنامه او را نمایشنامه‌هایی تشکیل می‌دهد که به زندگی انسان‌های معمولی، مسائل اجتماعی، تنهایی، مناسبات قدرت و تضادهای زندگی روزمره توجه دارند.

تورینی «ژوزف و ماریا» را در سال 1980 نوشت و نمایشنامه نخستین بار در همان سال در تئاتر فولکس‌تئاتر وین روی صحنه رفت. این اثر بعدها در کشورهای مختلف اجرا شد و نسخه‌های تازه‌ای از آن نیز به صحنه رفت.

کتاب‌های مشابه

چند نکته درباره کتاب ژوزف و ماریا

ژوزف و ماریا چه نوع اثری است؟

«ژوزف و ماریا» یک نمایشنامه دونفره است که بخش اصلی آن از گفت‌وگوی میان ژوزف، نگهبان شب، و ماریا، نظافتچی یک فروشگاه، شکل می‌گیرد.

داستان ژوزف و ماریا در چه فضایی اتفاق می‌افتد؟

ماجرا در شب کریسمس و در یک فروشگاه بزرگ پس از تعطیلی آن اتفاق می‌افتد؛ فضایی خلوت که امکان شکل‌گیری گفت‌وگویی طولانی میان دو شخصیت را فراهم می‌کند.

موضوع اصلی نمایشنامه ژوزف و ماریا چیست؟

نمایشنامه بر تنهایی، خاطرات و ناکامی‌های دو انسان سالخورده و نیاز آنها به ارتباط و همدلی تمرکز دارد و نشان می‌دهد چگونه یک ملاقات اتفاقی می‌تواند برای مدتی کوتاه، احساس تنهایی را کنار بزند.