کتاب مردی که گورش گم شد اثر حافظ خیاوی

معرفی کتاب مردی که گورش گم شد

مردی که گورش گم شد مجموعه‌ای از هفت داستان کوتاه نوشته حافظ خیاوی است؛ مجموعه‌ای که در فضای بومی و اجتماعی مشکین‌شهر شکل می‌گیرد و شخصیت‌های آن اغلب با سنت، مذهب، باورهای عامیانه و محدودیت‌های زندگی روزمره دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

خیاوی در این کتاب به سراغ آدم‌هایی می‌رود که جهان خود را از خلال تجربه‌های شخصی، باورهای مذهبی و سنت‌های محیط اطرافشان می‌شناسند. بسیاری از روایت‌ها از زاویه دید شخصیت‌هایی جوان یا نوجوان بیان می‌شوند و همین نگاه محدود و درونی، فاصله میان آنچه شخصیت می‌داند و آنچه خواننده از موقعیت درمی‌یابد را به یکی از عناصر روایت تبدیل می‌کند.

عنوان مجموعه نیز از یکی از داستان‌های کتاب گرفته شده است؛ داستانی که مرگ و مراسم خاک‌سپاری را از زاویه‌ای متفاوت روایت می‌کند و نمونه‌ای روشن از علاقه نویسنده به قرار دادن شخصیت‌هایش در موقعیت‌های نامتعارف و آمیخته با باورهای بومی است.

خلاصه کتاب مردی که گورش گم شد

این مجموعه شامل هفت داستان کوتاه با عنوان‌های «روزه‌ات را با گیلاس باز کن»، «آن‌ها چه‌جوری می‌گریند؟»، «چشم‌های آبی عمو اسد»، «صف دراز مورچگان»، «مردی که گورش گم شد»، «ماه بر گور می‌تابید» و «مردها کی از گورستان می‌آیند؟» است.

سه داستان نخست بیشتر حول تجربه‌های شخصیت‌هایی می‌چرخند که با باورهای مذهبی و قواعد شرعی درگیرند. در این روایت‌ها، میل، کنجکاوی و تجربه‌های شخصی شخصیت‌ها در کنار اصولی قرار می‌گیرد که از خانواده و محیط اجتماعی خود آموخته‌اند.

چهار داستان پایانی بیشتر به مرگ و مواجهه انسان با آن می‌پردازند. در «مردی که گورش گم شد»، راوی مردی است که پس از کشته شدن، ماجرای قتل و مراسم خاک‌سپاری خودش را روایت می‌کند؛ موقعیتی که امکان نگاه متفاوتی به مرگ و مناسبات اطراف آن ایجاد می‌کند.

در مجموع، مجموعه میان دو حوزه حرکت می‌کند: از یک سو زندگی روزمره و باورهای مذهبی و سنتی شخصیت‌ها و از سوی دیگر مرگ، گورستان و مواجهه انسان با پایان زندگی. همین پیوند باعث شده است که داستان‌ها در عین تفاوت موضوعی، فضای بومی و جهان ذهنی مشترکی داشته باشند.

مشخصات کتاب مردی که گورش گم شد

در یک نگاه

راهنمای مطالعه

داستان‌های این مجموعه مستقل از یکدیگرند و می‌توان آنها را جداگانه خواند. با این حال، مطالعه کتاب به شکل پیوسته کمک می‌کند عناصر مشترک جهان داستانی خیاوی، از جمله فضای بومی، باورهای مذهبی و حضور پررنگ مرگ، بهتر دیده شوند.

این کتاب مناسب شماست اگر…

• به مجموعه داستان کوتاه ایرانی با فضای بومی علاقه دارید.
• داستان‌هایی درباره زندگی مردم عادی و باورهای سنتی برایتان جذاب است.
• به روایت‌هایی با راوی جوان یا نوجوان علاقه دارید.
• از داستان‌هایی که میان واقعیت روزمره، باورهای مذهبی و موقعیت‌های نامتعارف حرکت می‌کنند لذت می‌برید.
• به داستان کوتاه معاصر ایران و نویسندگان نسل‌های جدیدتر علاقه‌مند هستید.

درباره نویسنده

حافظ خیاوی نویسنده ایرانی متولد مشکین‌شهر است که فعالیت ادبی خود را در حوزه داستان کوتاه دنبال کرده است. در آثار او، محیط بومی، زبان و رفتار مردم منطقه و تأثیر سنت‌ها و باورهای اجتماعی بر زندگی شخصیت‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد.

خیاوی در مردی که گورش گم شد از فضای آشنای زندگی مردم مشکین‌شهر برای ساختن جهان داستانی خود استفاده می‌کند. جزئیات مربوط به گویش، غذا، مراسم و مناسبات اجتماعی نیز از عناصری هستند که در نقدها و معرفی‌های این مجموعه مورد توجه قرار گرفته‌اند.

این مجموعه در دومین دوره جایزه ادبی روزی روزگاری، تندیس بهترین مجموعه داستان سال ۱۳۸۶ را دریافت کرد.

کتاب‌های مشابه

چند نکته درباره کتاب مردی که گورش گم شد

مردی که گورش گم شد چند داستان دارد؟

این کتاب شامل هفت داستان کوتاه است: «روزه‌ات را با گیلاس باز کن»، «آن‌ها چه‌جوری می‌گریند؟»، «چشم‌های آبی عمو اسد»، «صف دراز مورچگان»، «مردی که گورش گم شد»، «ماه بر گور می‌تابید» و «مردها کی از گورستان می‌آیند؟».

موضوع اصلی داستان‌های کتاب چیست؟

داستان‌های مجموعه را می‌توان در دو محور کلی دید: سه داستان نخست بیشتر با مذهب، باورهای شرعی و کشمکش شخصیت‌ها با این قواعد سروکار دارند و چهار داستان بعدی بیشتر به مرگ و مواجهه انسان با آن می‌پردازند.

داستان «مردی که گورش گم شد» درباره چیست؟

داستان عنوان کتاب درباره مردی است که به قتل رسیده و روایت ماجرای قتل و مراسم خاک‌سپاری خودش را بازگو می‌کند. این انتخاب زاویه دید، مرگ و مناسبات پیرامون آن را به شکلی متفاوت وارد روایت می‌کند.