کتاب مارکسیسم و فلسفه اثر کارل کرش

معرفی کتاب مارکسیسم و فلسفه

مارکسیسم و فلسفه نوشته کارل کرش و ترجمه حمید وارسته اثری در حوزه فلسفه مارکسیستی است که مسئله نسبت میان مارکسیسم و فلسفه را در مرکز بحث قرار می‌دهد. کرش در این نوشته‌ها با این دیدگاه که مارکسیسم را می‌توان از مباحث فلسفی جدا کرد مخالفت می‌کند و بر اهمیت پیوند میان نظریه، تاریخ و عمل اجتماعی تأکید دارد.

کرش از متفکرانی بود که نسبت به مارکسیسم ارتدوکس و قرائت‌های تقلیل‌گرایانه از اندیشه مارکس موضع انتقادی داشت. در این چارچوب، او تلاش می‌کند جایگاه فلسفه را در شکل‌گیری و تحول مارکسیسم دوباره بررسی کند و به‌ویژه بر اهمیت دیالکتیک هگلی و برداشت مادی از تاریخ تأکید می‌گذارد.

اهمیت کتاب در این است که کرش مارکسیسم را صرفاً مجموعه‌ای از گزاره‌های اقتصادی یا سیاسی نمی‌بیند؛ بلکه آن را روشی برای فهم تاریخ و جامعه می‌داند که نسبت نزدیکی با فلسفه و نقد مناسبات موجود دارد.

خلاصه کتاب مارکسیسم و فلسفه

بحث اصلی کتاب از این پرسش آغاز می‌شود که مارکسیسم چه نسبتی با فلسفه دارد؟ کرش معتقد است حذف جنبه فلسفی مارکسیسم باعث می‌شود بخش مهمی از معنای تاریخی و نظری آن از بین برود. از نگاه او، مارکسیسم را نمی‌توان صرفاً به یک علم اقتصادی یا مجموعه‌ای از دستورهای سیاسی فروکاست.

یکی از محورهای مهم کتاب، رابطه میان مارکسیسم و فلسفه هگل است. کرش بر نقش دیالکتیک در شکل‌گیری اندیشه مارکس تأکید می‌کند و نشان می‌دهد که فاصله‌گرفتن از فلسفه هگل به معنای بی‌اهمیت‌شدن کامل میراث دیالکتیکی او برای مارکسیسم نیست.

در ادامه، نویسنده به وضعیت مارکسیسم در دوره خود و تغییراتی که در برداشت‌های رایج از اندیشه مارکس پدید آمده بود می‌پردازد. بخشی از بحث او متوجه این مسئله است که چگونه در جریان تحول جنبش‌های سوسیالیستی، پیوند میان نظریه و عمل و همچنین جنبه انتقادی فلسفه مارکس می‌توانست کم‌رنگ شود.

نسخه‌های مختلف این اثر مجموعه‌ای از نوشته‌های کرش را دربرمی‌گیرند. در کنار مقاله اصلی «مارکسیسم و فلسفه»، نوشته‌هایی درباره وضعیت مسئله مارکسیسم و فلسفه، برداشت ماتریالیستی از تاریخ، دیالکتیک مارکس و دیالکتیک ماتریالیستی نیز در این مجموعه آمده‌اند.

در نتیجه، کتاب برای خواننده‌ای که می‌خواهد مارکسیسم را فقط از زاویه اقتصاد سیاسی نبیند و درباره بنیان فلسفی و روش دیالکتیکی آن مطالعه کند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

مشخصات کتاب مارکسیسم و فلسفه

در یک نگاه

راهنمای مطالعه

این کتاب مناسب شماست اگر…

• به فلسفه مارکسیستی و تاریخ اندیشه‌های مارکسیستی علاقه دارید.
• می‌خواهید نسبت میان مارکسیسم و فلسفه هگل را بهتر بشناسید.
• به مفهوم دیالکتیک و نقش آن در اندیشه مارکس علاقه‌مندید.
• می‌خواهید با یکی از قرائت‌های انتقادی از مارکسیسم ارتدوکس آشنا شوید.
• مطالعه متون نظری درباره رابطه میان فلسفه، تاریخ و عمل اجتماعی برایتان جذاب است.

درباره نویسنده

کارل کرش فیلسوف و نظریه‌پرداز مارکسیست آلمانی بود که در سال‌های میان دو جنگ جهانی در بحث‌های نظری پیرامون مارکسیسم نقش داشت. او از منتقدان مارکسیسم ارتدوکس بود و بر اهمیت بازخوانی فلسفی و تاریخی اندیشه مارکس تأکید می‌کرد. «مارکسیسم و فلسفه» مهم‌ترین اثر او در این زمینه به شمار می‌رود و در کنار آثار گئورگ لوکاچ از متون مهم مارکسیسم انتقادی قرن بیستم محسوب می‌شود.

درباره مترجم

حمید وارسته مترجم فارسی این اثر است. در برخی اطلاعات کتاب‌شناختی مربوط به چاپ‌های نشر دات، نام کمال خسروی نیز به‌عنوان ویراستار کتاب ثبت شده است؛ با این حال، مشخصات این نسخه را مطابق اطلاعات ارائه‌شده، با نام حمید وارسته به‌عنوان مترجم آورده‌ایم.

کتاب‌های مشابه

چند نکته درباره کتاب مارکسیسم و فلسفه

مارکسیسم و فلسفه درباره چه موضوعی است؟

موضوع محوری کتاب بررسی رابطه میان مارکسیسم و فلسفه است. کرش تلاش می‌کند نشان دهد که جنبه فلسفی و دیالکتیکی اندیشه مارکس را نمی‌توان از مارکسیسم جدا کرد.

آیا کتاب فقط درباره فلسفه هگل است؟

خیر. هگل و دیالکتیک هگلی در استدلال کرش جایگاه مهمی دارند، اما کتاب درباره تاریخ مارکسیسم، برداشت مادی از تاریخ، رابطه نظریه و عمل و تحول اندیشه مارکسیستی نیز بحث می‌کند.

آیا مارکسیسم و فلسفه کتابی مقدماتی است؟

برای خواننده‌ای که با مفاهیم مارکسیسم و فلسفه آشنایی قبلی ندارد، متن نسبتاً فشرده و دشواری است. آشنایی مقدماتی با مارکس، هگل و مفاهیمی مانند ماتریالیسم تاریخی و دیالکتیک می‌تواند مطالعه آن را بسیار آسان‌تر کند.