کتاب انگل اثر ماکسیم گورکی

معرفی کتاب انگل

انگل عنوان فارسی نمایشنامه‌ای از ماکسیم گورکی است که در منابع فارسی با نام «خرده‌بورژواها» نیز شناخته می‌شود. این نمایشنامه یکی از آثار اجتماعی گورکی است که در آن فضای یک خانواده در یک شهر کوچک روسیه به صحنه‌ای برای برخورد میان نسل‌ها، ارزش‌های قدیمی، میل به استقلال و تغییرات اجتماعی تبدیل می‌شود.

مرکز نمایش خانواده بسمیونوف است؛ خانواده‌ای که پدر، واسیلی واسیلیویچ بسمیونوف، می‌کوشد نظم و ارزش‌های مورد قبول خود را بر اعضای خانه تحمیل کند. اما فرزندان و دیگر ساکنان این خانه دیگر به‌سادگی در چارچوبی که او ساخته است قرار نمی‌گیرند. به این ترتیب، خانه‌ای که باید محل زندگی خانواده باشد، به عرصه‌ای برای اختلاف، کشمکش و جدال بر سر شیوه زندگی تبدیل می‌شود.

گورکی در این نمایشنامه تنها به اختلاف میان پدر و فرزندان نمی‌پردازد. شخصیت‌های مختلف خانه هرکدام نماینده نوعی نگرش به زندگی‌اند و روابط میان آن‌ها تصویری چندلایه از جامعه‌ای در حال تغییر به دست می‌دهد. به همین دلیل، «انگل» را می‌توان هم یک درام خانوادگی و هم نمایشی اجتماعی درباره بحران یک نظم قدیمی دانست.

خلاصه کتاب انگل

ماجرا در خانه خانواده بسمیونوف در یک شهر کوچک روسیه می‌گذرد. بسمیونوف مردی از طبقه مرفه شهری است که با همسرش آکولینا، فرزندانش پیوتر و تاتیانا و چند نفر دیگر در یک خانه زندگی می‌کند. نیل، جوانی که بسمیونوف او را بزرگ کرده، نیز در این خانه حضور دارد. در کنار آنان شخصیت‌هایی مانند تتروف، پرچیخین و النا نیز در شکل‌گیری فضای نمایش نقش دارند.

درگیری اصلی از رابطه متشنج بسمیونوف با فرزندانش آغاز می‌شود. او احساس می‌کند آموزش و تغییر نگرش فرزندانش باعث شده آنان از ارزش‌هایی که خودش به آن‌ها باور دارد فاصله بگیرند. در مقابل، پیوتر و تاتیانا نمی‌توانند خود را با محدودیت‌های خانه و خواسته‌های پدرشان هماهنگ کنند.

در این میان، نیل بیش از دیگران نماینده میل به استقلال و زندگی مبتنی بر کار است. او تصمیم می‌گیرد با پولیا، دختر پرچیخین، ازدواج کند؛ تصمیمی که با خواسته بسمیونوف سازگار نیست. بسمیونوف برای نیل آینده دیگری در نظر گرفته و انتخاب او را نمی‌پذیرد. همین تصمیم، اختلاف‌های پنهان خانواده را آشکارتر می‌کند.

تاتیانا نیز که به نیل علاقه دارد، از رابطه او با پولیا آسیب می‌بیند و بحران عاطفی او به یکی از نقاط تلخ نمایش تبدیل می‌شود. سرانجام نیل و پولیا تصمیم به ترک خانه می‌گیرند و پیوتر نیز همراه النا از خانواده فاصله می‌گیرد. در پایان، بسمیونوف و همسرش در خانه می‌مانند و تاتیانا نیز که راهی برای خروج از این وضعیت ندارد، در کنار آنان باقی می‌ماند.

در نتیجه، فروپاشی خانواده تنها نتیجه چند اختلاف شخصی نیست؛ بلکه نشانه شکاف میان دو شیوه زندگی است. گورکی با قرار دادن شخصیت‌های مختلف در یک فضای محدود، نشان می‌دهد که چگونه تغییر اجتماعی می‌تواند در کوچک‌ترین واحد جامعه، یعنی خانواده، خود را به شکل تعارض میان نسل‌ها و ارزش‌ها آشکار کند.

مشخصات کتاب انگل

در یک نگاه

راهنمای مطالعه

این کتاب مناسب شماست اگر…

• به نمایشنامه‌های اجتماعی و خانوادگی ماکسیم گورکی علاقه دارید.
• نمایشنامه‌هایی را می‌پسندید که اختلاف نسل‌ها را در بستر تحولات اجتماعی بررسی می‌کنند.
• به ادبیات روسیه و نمایشنامه‌های کلاسیک روسی علاقه‌مندید.
• از آثاری با شخصیت‌های متعدد و روابط خانوادگی پیچیده لذت می‌برید.
• به رابطه میان تغییرات اجتماعی و زندگی خصوصی انسان‌ها توجه دارید.

درباره نویسنده

ماکسیم گورکی از مهم‌ترین نویسندگان روس در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم بود. بخش مهمی از آثار او به زندگی مردم عادی، فقر، کار، مناسبات اجتماعی و تضاد میان گروه‌ها و نسل‌های مختلف اختصاص دارد.

گورکی در کنار داستان‌نویسی، نمایشنامه‌های متعددی نیز نوشت و تئاتر را به عرصه‌ای برای بررسی روابط انسانی و اجتماعی تبدیل کرد. «خرده‌بورژواها» از نخستین نمایشنامه‌های مهم اوست و در سال ۱۹۰۲ نوشته شد؛ اثری که در یک خانواده شهری، برخورد میان ارزش‌های سنتی و نیروهای تازه اجتماعی را به نمایش می‌گذارد.

کتاب‌های مشابه

چند نکته درباره کتاب انگل

انگل اثر ماکسیم گورکی درباره چیست؟

این نمایشنامه درباره خانواده‌ای در یک شهر کوچک روسیه است که روابط میان اعضای آن تحت تأثیر اختلاف نسل‌ها، تفاوت ارزش‌ها و تغییرات اجتماعی دچار بحران می‌شود. درگیری میان بسمیونوف و فرزندانش، محور مهم نمایش را شکل می‌دهد.

آیا «انگل» همان نمایشنامه «خرده‌بورژواها» است؟

بله. منابع فارسی این اثر را با عنوان «خرده‌بورژواها» نیز معرفی کرده‌اند و «انگل» عنوانی است که در برخی ترجمه‌ها و چاپ‌های فارسی برای آن به کار رفته است.

چرا این نمایشنامه برای شناخت آثار گورکی مهم است؟

«انگل» نمونه‌ای روشن از علاقه گورکی به نمایش مناسبات اجتماعی در قالب روابط انسانی است. اختلاف میان اعضای خانواده در این اثر فقط یک مسئله خصوصی نیست و با تفاوت میان ارزش‌های نسل قدیم و نگرش‌های تازه‌تر پیوند پیدا می‌کند.