کتاب آوازهای ننه آرسو اثر بهرام بیضایی

معرفی کتاب آوازهای ننه آرسو

آوازهای ننه آرسو از فیلمنامه‌های بهرام بیضایی است؛ متنی که در سال ۱۳۷۳ نوشته شد و نخستین بار در سال ۱۳۷۵ توسط انتشارات روشنگران و مطالعات زنان به چاپ رسید. منابع کتاب‌شناختی نیز این اثر را صراحتاً به عنوان فیلمنامه ثبت کرده‌اند.

این اثر در فضای یک ماجرای پلیسی شکل می‌گیرد و بیضایی در آن، عناصر داستان معمایی و پیگیری یک پرونده را با فضایی بومی و محلی درهم می‌آمیزد. داستان در یکی از شهرهای ساحلی گیلان می‌گذرد و حضور فضای شمال ایران و زبان و فرهنگ محلی، بخش مهمی از فضای اثر را شکل می‌دهد.

«آوازهای ننه آرسو» از آن دسته آثار بیضایی است که پیوند میان سینما، ادبیات نمایشی و فضای بومی را می‌توان در آن دنبال کرد. فیلمنامه بعدها مبنای ساخت فیلم سایه به سایه به کارگردانی علی ژکان قرار گرفت.

خلاصه کتاب آوازهای ننه آرسو

ماجرا با یک قتل آغاز می‌شود و پرونده‌ای را پیش روی سروان پوریا قرار می‌دهد؛ مأمور پلیسی که در آستانه استعفا از نیروی پلیس است. وقوع قتل باعث می‌شود او تصمیم خود را به تعویق بیندازد و دوباره درگیر پرونده‌ای شود که ابعاد آن به‌سادگی روشن نمی‌شود.

در جریان پیگیری پرونده، زندگی شخصی پوریا نیز با ماجرای پلیسی گره می‌خورد. همسر او، گیلان، که از تأثیر شغل شوهرش بر زندگی مشترکشان رضایت چندانی ندارد، در روند کشف سرنخ‌ها و رمزگشایی از ماجرا با او همراه می‌شود. به این ترتیب، رابطه میان زندگی خانوادگی و وظیفه حرفه‌ای شخصیت اصلی نیز به یکی از لایه‌های روایت تبدیل می‌شود.

فضای داستان نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. ماجرا در یکی از شهرهای ساحلی گیلان رخ می‌دهد و حضور گویش و فضای محلی، فیلمنامه را از یک داستان پلیسی صرف فراتر می‌برد و به آن رنگ‌وبوی بومی می‌دهد.

مشخصات کتاب

در یک نگاه

راهنمای مطالعه

«آوازهای ننه آرسو» به دلیل فیلمنامه بودن، با رمان‌های روایی تفاوت دارد و بخش قابل توجهی از تجربه خواندن آن به دیالوگ‌ها، صحنه‌ها و دستورهای اجرایی وابسته است. توجه به فضای جغرافیایی و بومی گیلان نیز برای درک بهتر حال‌وهوای متن اهمیت دارد.

این کتاب مناسب شماست اگر…

• به فیلمنامه‌های بهرام بیضایی علاقه دارید.
• داستان‌های پلیسی و معمایی را در قالب ادبیات نمایشی دنبال می‌کنید.
• به ارتباط میان سینمای ایران و ادبیات نمایشی علاقه‌مندید.
• فضاهای بومی و داستان‌هایی با زمینه فرهنگی شمال ایران برایتان جذاب است.
• می‌خواهید متنی را بخوانید که بعدها به فیلم «سایه به سایه» تبدیل شده است.

درباره نویسنده

بهرام بیضایی نویسنده، فیلمنامه‌نویس، کارگردان و پژوهشگر ایرانی است که بخش مهمی از کارنامه او به ادبیات نمایشی، سینما و پژوهش درباره نمایش و فرهنگ ایران اختصاص دارد. او در آثارش بارها به سراغ تاریخ، اسطوره، فرهنگ عامه، هویت و مسائل اجتماعی رفته و در کنار نمایشنامه‌ها و فیلمنامه‌های متعدد، آثاری پژوهشی نیز نوشته است.

«آوازهای ننه آرسو» در میانه دهه ۱۳۷۰ در کارنامه فیلمنامه‌نویسی بیضایی شکل گرفت؛ در سال ۱۳۷۴ فیلمی بر اساس آن ساخته شد و متن آن نیز در سال ۱۳۷۵ به صورت کتاب منتشر شد.

کتاب‌های مشابه

چند نکته درباره کتاب آوازهای ننه آرسو

«آوازهای ننه آرسو» چه نوع اثری است؟

«آوازهای ننه آرسو» یک فیلمنامه از بهرام بیضایی است، نه رمان یا نمایشنامه. نخستین چاپ آن نیز با عنوان «آوازهای ننه آرسو: فیلمنامه» ثبت شده است.

داستان «آوازهای ننه آرسو» درباره چیست؟

فیلمنامه با یک قتل آغاز می‌شود و سروان پوریا را درگیر پرونده‌ای می‌کند که در فضای یکی از شهرهای ساحلی گیلان دنبال می‌شود. همسر او، گیلان، نیز در روند کشف سرنخ‌ها با او همراه می‌شود.

آیا فیلمی بر اساس «آوازهای ننه آرسو» ساخته شده است؟

بله. فیلم سایه به سایه به کارگردانی علی ژکان بر اساس فیلمنامه «آوازهای ننه آرسو» ساخته شده و این اقتباس در سال ۱۳۷۴ انجام شده است.