کتاب آنتی دورینگ اثر فردریش انگلس

معرفی کتاب آنتی دورینگ

آنتی دورینگ نوشته فردریش انگلس یکی از مهم‌ترین آثار نظری او و متنی گسترده در دفاع و توضیح مبانی اندیشه مارکسیستی است. عنوان کامل کتاب در اصل «آقای اویگن دورینگ، انقلاب در علم» بوده و اثر در واکنش به دیدگاه‌های اویگن دورینگ، فیلسوف و اقتصاددان آلمانی، شکل گرفت.

انگلس در جریان این نقد، از محدوده بحث درباره دورینگ فراتر می‌رود و درباره موضوعاتی مانند فلسفه، ماتریالیسم، دیالکتیک، اخلاق، علم، اقتصاد سیاسی، ارزش، سرمایه، مالکیت، دولت و سوسیالیسم بحث می‌کند. به همین دلیل «آنتی دورینگ» را می‌توان هم یک اثر جدلی و هم تلاشی برای ارائه تصویری منسجم از بخش مهمی از مبانی فکری مارکسیسم دانست.

کتاب در سه بخش اصلی فلسفه، اقتصاد سیاسی و سوسیالیسم تنظیم شده است و همین ساختار، دامنه موضوعی آن را بسیار گسترده‌تر از عنوان کتاب نشان می‌دهد.

خلاصه کتاب آنتی دورینگ

نقطه آغاز کتاب، نقد نظام فکری اویگن دورینگ است؛ اما انگلس برای پاسخ‌دادن به او ناچار می‌شود درباره مجموعه‌ای از مسائل بنیادی موضع خود را توضیح دهد. در بخش نخست، بحث عمدتاً فلسفی است و موضوعاتی مانند رابطه اندیشه و واقعیت، ماده، طبیعت، اخلاق، آزادی و ضرورت و دیالکتیک بررسی می‌شوند.

در بخش دوم، انگلس وارد اقتصاد سیاسی می‌شود و موضوعاتی مانند ارزش، کار، سرمایه، ارزش اضافی، مالکیت و رابطه میان قدرت و مناسبات اقتصادی را بررسی می‌کند. در این قسمت، ارتباط کتاب با پژوهش‌های اقتصادی کارل مارکس نیز آشکار است و انگلس شماری از مباحث اقتصادی مارکسی را توضیح و از آنها در برابر دیدگاه دورینگ دفاع می‌کند.

بخش سوم به سوسیالیسم اختصاص دارد. انگلس در این قسمت به تاریخ اندیشه‌های سوسیالیستی، تفاوت میان سوسیالیسم آرمان‌گرایانه و رویکردی که خود آن را علمی می‌داند، تحول جامعه سرمایه‌داری، تولید و توزیع، و موضوعاتی مانند دولت، خانواده و آموزش می‌پردازد.

بنابراین «آنتی دورینگ» فقط کتابی درباره یک اختلاف نظری در قرن نوزدهم نیست. بخش قابل توجهی از آن به توضیح این پرسش اختصاص دارد که جامعه چگونه تغییر می‌کند، مناسبات اقتصادی چه نقشی در ساختار اجتماعی دارند و از نظر انگلس، سوسیالیسم چگونه باید از دل تحلیل تاریخی و اقتصادی جامعه فهمیده شود.

مشخصات کتاب آنتی دورینگ

در یک نگاه

راهنمای مطالعه

این کتاب مناسب شماست اگر…

• به فلسفه اجتماعی و تاریخ اندیشه‌های مارکسیستی علاقه دارید.
• می‌خواهید با صورت‌بندی منسجم‌تری از دیدگاه‌های فردریش انگلس آشنا شوید.
• به رابطه میان فلسفه، اقتصاد و ساختار اجتماعی علاقه‌مندید.
• مطالعه متون نظری درباره سرمایه، مالکیت و تحول اجتماعی برایتان جذاب است.
• می‌خواهید تفاوت میان سوسیالیسم آرمان‌گرایانه و برداشتی را که انگلس «سوسیالیسم علمی» می‌نامد، در چارچوب تاریخی آن بررسی کنید.

درباره نویسنده

فردریش انگلس فیلسوف، نویسنده و متفکر آلمانی و از نزدیک‌ترین همکاران فکری و سیاسی کارل مارکس بود. بخش مهمی از فعالیت فکری او به بررسی جامعه سرمایه‌داری، اقتصاد سیاسی، تاریخ، فلسفه و جنبش کارگری اختصاص داشت.

انگلس در شکل‌گیری و توضیح بسیاری از مفاهیمی که بعدها در سنت مارکسیستی اهمیت پیدا کردند نقش داشت. همکاری او با مارکس تنها به فعالیت سیاسی محدود نبود و در آثار نظری و اقتصادی نیز نمود داشت. «آنتی دورینگ» یکی از مهم‌ترین آثاری است که در آن انگلس مجموعه گسترده‌ای از دیدگاه‌های خود را درباره فلسفه، اقتصاد و سوسیالیسم در کنار یکدیگر قرار می‌دهد.

کتاب‌های مشابه

چند نکته درباره کتاب آنتی دورینگ

آنتی دورینگ درباره چه موضوعی است؟

کتاب در ابتدا برای نقد دیدگاه‌های اویگن دورینگ نوشته شد، اما در جریان این نقد به موضوعات گسترده‌ای مانند فلسفه، اقتصاد سیاسی، سرمایه، مالکیت، دولت و سوسیالیسم می‌پردازد.

چرا آنتی دورینگ فقط یک نقد فلسفی نیست؟

زیرا کتاب سه حوزه اصلی را در کنار هم بررسی می‌کند: فلسفه، اقتصاد سیاسی و سوسیالیسم. انگلس از بحث فلسفی به تحلیل اقتصاد و سپس به بررسی تاریخ و نظریه سوسیالیسم می‌رسد.

آیا کارل مارکس در شکل‌گیری آنتی دورینگ نقشی داشت؟

«آنتی دورینگ» اثر فردریش انگلس است، اما در جریان شکل‌گیری آن با کارل مارکس در ارتباط نزدیک بود. مارکس در این پروژه مشارکت فکری داشت و در بخش اقتصادی نیز مطالبی ارائه کرد؛ با این حال، اثر به نام انگلس منتشر شد و ساختار کلی آن متعلق به اوست.